Podstawy

Niewybuchowy materiał wyburzający: rozsadzanie skały i betonu bez detonacji

Zasada działania, historia, zastosowania i granice metody, która od lat 70. XX wieku jest stosowana wszędzie tam, gdzie roboty strzałowe i kucie nie wchodzą w grę.

Ciśnienie rozsadzające
ponad 5000 t/m² ciśnienia ekspansji
Czas reakcji
8–24 godziny, w zależności od temperatury
Średnica otworu
typowo 30–45 mm
Drgania
brak – bez odłamków i bez huku

Zasada działania

Jak działa niewybuchowy materiał wyburzający

Niewybuchowy materiał wyburzający to drobno zmielony proszek mineralny na bazie tlenku wapnia i dodatkowych składników. Zmieszany z wodą tworzy lejącą się masę, którą wlewa się do wcześniej nawierconych otworów. Podczas hydratacji powstają kryształy wodorotlenku wapnia, których objętość jest większa niż objętość substratów wyjściowych. Ponieważ otwór wiertniczy nie daje przestrzeni na tę ekspansję, narasta w nim ogromne ciśnienie promieniowe – przy wystarczającej głębokości otworu i właściwym rozstawie znacznie przekraczające wytrzymałość skały lub betonu na rozciąganie.

Materiał pęka więc wzdłuż osi otworów. Proces przebiega powoli, cicho i bez drgań: bez huku, bez fali uderzeniowej, bez odłamków. Dla użytkownika przebieg jest przewidywalny, ponieważ powstawanie pęknięć i szerokość rozwarcia steruje się siatką i rozstawem otworów.

Zamiast detonacji, która uwalnia energię w ułamku sekundy, tutaj ciśnienie działa przez wiele godzin. Właśnie to sprawia, że metoda nadaje się do zabudowy mieszkalnej, wnętrz budynków, obiektów w pobliżu istniejących konstrukcji oraz stref wymagających szczególnego bezpieczeństwa.

Szczegółowe wskazówki dotyczące wiercenia znajdują się w wzorach wiercenia, rozstawie otworów i głębokości wiercenia, natomiast czas reakcji i rozwój ciśnienia wyjaśnia przebieg siły.

Historia

Od lat 70. XX wieku do dziś

Pomysł technicznego wykorzystania pęcznienia wapna palonego jest stary: już w antycznych kamieniołomach nasączano wodą drewniane kliny, aby rozsadzić bloki skalne. Przemysłowo użyteczne niewybuchowe materiały wyburzające powstały w latach 70. XX wieku, gdy w Japonii i Europie równolegle opracowywano receptury pozwalające na kontrolowany, powtarzalny wzrost ciśnienia.

W tym właśnie okresie powstały podwaliny KUBATEC BMT AG. Z zapotrzebowania branży rozbiórkowej na metodę niewymagającą pozwolenia na roboty strzałowe narodził się BETONAMIT® – dziś jedna ze światowych, uznanych marek niewybuchowych materiałów wyburzających, uzupełniona przez ROCKSPLIT® do zastosowań w skale. Produkcja i badania odbywają się w Księstwie Liechtensteinu; dostawy trafiają do ponad 60 krajów.

Wczesnym, kluczowym polem zastosowań był demontaż konstrukcji żelbetowych na terenach gęsto zabudowanych. Tam, gdzie roboty strzałowe były wykluczone, a młoty hydrauliczne nieodpowiednie ze względu na hałas, drgania i dostęp, ciche rozsadzanie stanowiło praktyczną alternatywę – argument, który przez dziesięciolecia zyskiwał na znaczeniu wraz z zaostrzaniem przepisów o dopuszczalnych emisjach.

Przebieg prac

Zastosowanie w pięciu krokach

  1. 01

    Zaplanuj siatkę otworów

    Ustal rozstaw otworów odpowiednio do materiału i pożądanej wielkości fragmentów: w skale typowo 8–12 × średnica otworu; w zbrojonym betonie stosuj węższy rozstaw i wierć wzdłuż planowanej linii podziału.

  2. 02

    Wywierć i oczyść otwory

    Wierć możliwie równolegle i na pełną wysokość elementu. Usuń pył wiertniczy i wodę – czysty, niewypełniony wodą otwór poprawia przekazywanie ciśnienia.

  3. 03

    Wymieszaj

    Dozuj zimną wodę do mieszania dokładnie według zaleceń producenta i mieszaj mieszadłem na jednorodną, lejącą się masę bez grudek. Zbyt duża ilość wody wyraźnie obniża osiągalne ciśnienie.

  4. 04

    Napełnij otwory

    Napełnij otwory szybko i całkowicie, aż tuż poniżej górnej krawędzi. Zachowaj czas urabialności: materiał powinien reagować w otworze, a nie w pojemniku.

  5. 05

    Odczekaj na reakcję

    Zabezpiecz obszar i pozostaw go nienaruszony przez 8–24 godziny. Po wystąpieniu pęknięć materiał usuwa się koparką, chwytakiem lub ręcznie.

Zastosowania

Gdzie stosuje się niewybuchowy materiał wyburzający

  • Wydobycie skały przy wykopach budowlanych, rowach instalacyjnych i budowie dróg
  • Głazy i fragmenty skalne w rolnictwie i pracach ogrodowo-krajobrazowych
  • Fundamenty, cokoły betonowe i podstawy maszyn w halach przemysłowych
  • Demontaż żelbetowych ścian i stropów w użytkowanych budynkach
  • Wydobycie kamienia naturalnego i bloków przy minimalnym uszkodzeniu materiału
  • Prace w tunelach, szybach i pod ziemią bez spalin po robotach strzałowych
  • Zastosowania w obiektach chronionych, elektrowniach i zakładach chemicznych
  • Odzysk i demontaż elementów betonowych i skalnych po awariach

Pogłębione strony praktyczne z siatką otworów i doświadczeniami z realizacji: wydobycie skały, rozsadzanie głazów i rozbiórka betonu.

Ocena

Zalety i ograniczenia

Zalety

  • +Brak detonacji, huku, fali uderzeniowej i odłamków
  • +Z reguły bez pozwolenia na roboty strzałowe i bez uprawnionego strzałowego
  • +Brak drgań – nawet obok istniejącej zabudowy i czułego wyposażenia
  • +Minimalny sprzęt: wiertarka, mieszadło, woda
  • +Linie podziału można precyzyjnie sterować poprzez siatkę otworów
  • +Możliwość zastosowania w ciasnych, zamkniętych lub trudno dostępnych miejscach

Ograniczenia

  • –Czas reakcji liczony w godzinach – wymaga uwzględnienia w harmonogramie budowy
  • –Wiercenie jest warunkiem koniecznym i decyduje o nakładzie pracy
  • –Mniej opłacalne niż roboty strzałowe przy bardzo dużych dziennych kubaturach
  • –Zużycie materiału jest wprost proporcjonalne do objętości otworów
  • –Zastosowanie związane jest z zakresem temperatur i odpowiednim wariantem produktu

Bezpieczeństwo

Na co zwrócić uwagę podczas stosowania

Niewybuchowy materiał wyburzający ma silny odczyn alkaliczny. Okulary ochronne, rękawice i zamknięta odzież są obowiązkowe, zwłaszcza podczas mieszania i napełniania. Nigdy nie należy patrzeć w napełnione otwory pochylając się nad nimi na wysokości głowy: w niekorzystnych warunkach materiał może zostać wyrzucony z otworu. Otworów nigdy nie wolno zamykać ani zatykać.

Wymieszany materiał, który nie zostanie zużyty, należy pozostawić do stwardnienia i zutylizować jako mineralny odpad budowlany. Karty charakterystyki i instrukcje użytkowania dla poszczególnych krajów są dostępne do pobrania na naszych stronach produktów.

FAQ

Najczęściej zadawane pytania o niewybuchowy materiał wyburzający

+Czym jest niewybuchowy materiał wyburzający?

Niewybuchowy materiał wyburzający to proszkowy, cementopodobny materiał, który miesza się z wodą i wlewa do otworów wiertniczych. Podczas wiązania zwiększa objętość i wytwarza w otworze ciśnienie rzędu kilkuset barów, kontrolowanie rozsadzając skałę lub beton. Nie dochodzi przy tym do żadnej detonacji – siła powstaje wyłącznie w wyniku chemiczno-fizycznego wzrostu kryształów.

+Czy niewybuchowy materiał wyburzający jest materiałem wybuchowym w rozumieniu przepisów?

Nie. Niewybuchowy materiał wyburzający nie zawiera komponentów wybuchowych i nie detonuje. W większości krajów nie jest klasyfikowany jako materiał wybuchowy, dlatego nie wymaga pozwolenia na roboty strzałowe ani uprawnionego strzałowego. Zawsze wiążące są jednak przepisy krajowe obowiązujące w miejscu stosowania.

+Ile czasu trwa, zanim skała pęknie?

W zależności od materiału, średnicy otworu i temperatury pierwsze pęknięcia pojawiają się zwykle po 8 do 24 godzinach. Niskie temperatury wydłużają czas reakcji, wysokie – skracają go.

+Jakie temperatury są dopuszczalne?

Typowy zakres stosowania to temperatura skały od około 0 do 35°C. Dla warunków zimnych i ciepłych dostępne są różne warianty produktu; jeśli woda do mieszania jest zbyt ciepła lub skała zbyt gorąca, materiał może zareagować przedwcześnie.

+Ile materiału jest potrzebne?

Zużycie wynika z objętości otworu wiertniczego. Jako regułę przyjmuje się, że około 1 kg proszku wypełnia mniej więcej 0,55 litra otworu. Otwór o średnicy 40 mm i głębokości 1 m wymaga zatem około 2,3 kg.

Omówmy konkretnie Twój projekt

Wspieramy przy doborze siatki otworów, obliczeniu ilości materiału i wyborze produktu – od pojedynczego głazu po przemysłowy demontaż.